จีนเตรียมปีอวกาศยิ่งใหญ่ที่สุด: Mengzhou-1 ยานอวกาศรุ่นใหม่บินปฐมฤกษ์ นักบินปากีสถานขึ้นสถานีอวกาศ และภารกิจ 1 ปีในอวกาศ
จีนประกาศปีอวกาศที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์
ปี 2026 กำลังพิสูจน์ตัวเองว่าเป็นปีที่ทะเยอทะยานที่สุดของโครงการอวกาศมีมนุษย์ควบคุมของจีนนับตั้งแต่การก่อตั้งสถานีอวกาศ Tiangong หน่วยงานอวกาศมีมนุษย์ควบคุมของจีน (CMSA) ได้เปิดเผยแผนภารกิจที่ครอบคลุมสำหรับปีนี้ ซึ่งรวมถึงการบินปฐมฤกษ์ของยานอวกาศรุ่นใหม่ Mengzhou-1 ภารกิจที่มีลูกเรือ 2 ภารกิจ ภารกิจขนส่งสินค้า และเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ที่นักบินอวกาศชาวปากีสถานจะขึ้นสู่สถานีอวกาศเป็นครั้งแรก
แผนการดังกล่าวถูกเปิดเผยต่อสาธารณะเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 โดย CMSA ระบุว่าปีนี้จะมีภารกิจหลัก 4 ภารกิจ ได้แก่ ภารกิจขนส่งสินค้า Tianzhou-10 (TZ-10), ภารกิจมีมนุษย์ Shenzhou-22 (SZ-22) และ Shenzhou-23 (SZ-23) รวมถึงการบินทดสอบของยานอวกาศรุ่นถัดไป Mengzhou-1 (MZ-1)
Mengzhou-1: ยานอวกาศรุ่นใหม่ที่จะพาจีนสู่ดวงจันทร์
หนึ่งในไฮไลท์ที่น่าตื่นเต้นที่สุดของปีนี้คือการบินปฐมฤกษ์ของยาน Mengzhou-1 ยานอวกาศรุ่นถัดไปที่ออกแบบมาเพื่อแทนที่ Shenzhou ในภารกิจที่ต้องการขีดความสามารถสูงกว่า Mengzhou มีขนาดใหญ่กว่า Shenzhou อย่างเห็นได้ชัด โดยสามารถบรรทุกนักบินอวกาศได้ถึง 6 คน หรือนักบิน 3 คนพร้อมสินค้า 500 กิโลกรัม
ยาน Mengzhou ประกอบด้วยสองส่วนหลัก ได้แก่ โมดูลลูกเรือที่สามารถกลับสู่โลกได้ และโมดูลบริการที่ใช้ครั้งเดียวซึ่งให้แรงขับดัน พลังงาน และระบบช่วยชีวิตสำหรับโมดูลลูกเรือในขณะที่อยู่ในอวกาศ การออกแบบนี้มีความสามารถเฉพาะที่ปรับให้เหมาะกับโปรแกรมอวกาศของจีนและเป้าหมายการสำรวจดวงจันทร์
ภารกิจ MZ-1 จะปล่อยตัวจากศูนย์ปล่อยยานอวกาศ Wenchang ในมณฑล Hainan ทางตอนใต้ โดยขึ้นบนจรวด Long March-10A (CZ-10A) ซึ่งก็เป็นการบินปฐมฤกษ์เช่นกัน จรวด CZ-10A ถูกออกแบบมาเป็นพิเศษสำหรับโครงการสำรวจดวงจันทร์ที่มีมนุษย์ควบคุม และมีขีดความสามารถในการบรรทุกน้ำหนักที่สูงกว่า Long March 2F ที่ใช้กับยาน Shenzhou อย่างมาก
เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2026 จีนได้ทดสอบระบบยกเลิกภารกิจฉุกเฉิน (abort flight test) ของ Mengzhou และทดสอบการบินที่ความสูงต่ำของจรวด Long March-10 ที่ฐานปล่อยจรวด Wenchang สำเร็จเรียบร้อย ซึ่งเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่าโครงการกำลังเดินหน้าตามแผน
ภารกิจ Shenzhou-23: 1 ปีในอวกาศ ก้าวใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน
อีกหนึ่งความสำเร็จที่สำคัญในปีนี้คือภารกิจ Shenzhou-23 ซึ่งนักบินอวกาศคนหนึ่งในลูกเรือจะทำการทดลอง 'การอยู่อาศัยในวงโคจรยาวนาน 1 ปี' ซึ่งเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของโครงการอวกาศจีน
ก่อนหน้านี้ การอยู่อาศัยในอวกาศยาวนานกว่า 6 เดือนเป็นดินแดนที่จีนยังไม่เคยสำรวจ โดยสถิติดังกล่าวถูกบุกเบิกโดยนักบินอวกาศรัสเซียและนักบินอวกาศ NASA ไม่กี่คนบนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) การที่จีนตัดสินใจก้าวเข้าสู่การทดลองยาวนาน 1 ปีเต็มบนสถานีอวกาศ Tiangong สะท้อนให้เห็นถึงความมั่นใจในระบบช่วยชีวิตและมาตรฐานทางการแพทย์ของตนเองในระดับที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ข้อมูลทางการแพทย์ที่ได้จากการทดลองนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อแผนการสำรวจดวงจันทร์ที่มีมนุษย์ควบคุม ซึ่งจะต้องใช้เวลาเดินทางไป-กลับรวมประมาณ 3-4 สัปดาห์ และในอนาคตสำหรับภารกิจดาวอังคารที่ต้องใช้เวลาหลายเดือนในการเดินทาง ความเข้าใจว่าร่างกายมนุษย์ตอบสนองต่อสภาพแวดล้อมแรงโน้มถ่วงเป็นศูนย์เป็นเวลานานอย่างไรจะช่วยให้จีนพัฒนาระบบการดูแลนักบินอวกาศในภารกิจระยะไกลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปากีสถาน: ชาติใหม่สู่ดวงดาว ผ่านความร่วมมือกับจีน
อีกหนึ่งเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่กำลังจะเกิดขึ้นในปี 2026 คือการที่นักบินอวกาศชาวปากีสถานจะบินขึ้นสู่สถานีอวกาศ Tiangong ในฐานะ 'นักบินเฉพาะทาง' (Payload Specialist) ภายใต้ข้อตกลงความร่วมมือที่ลงนามในปี 2025
ตามแผนปัจจุบัน นักบินอวกาศชาวปากีสถานจะขึ้นสู่อวกาศบนยาน Shenzhou-24 ในช่วงปลายปี 2026 และจะกลับสู่โลกพร้อมยาน Shenzhou-23 ที่กำลังจะหมดวาระภารกิจ การมีส่วนร่วมนี้ทำให้ปากีสถานกลายเป็นชาติแรกในเอเชียใต้ที่มีนักบินอวกาศบนสถานีอวกาศ และเป็นสัญญาณที่ชัดเจนว่าจีนกำลังสร้างพันธมิตรอวกาศระหว่างประเทศของตนเองที่เป็นทางเลือกแก่ ISS
นักบินอวกาศปากีสถานจะดำเนินการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในนามของปากีสถานบนสถานีอวกาศ Tiangong ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของหน่วยงานอวกาศและวิจัยชั้นบรรยากาศของปากีสถาน (SUPARCO) และเป็นตัวอย่างของการขยายความร่วมมือด้านอวกาศระหว่างประเทศภายใต้กรอบ China Space Station
เส้นทางสู่ดวงจันทร์ 2030: ทุกภารกิจมีความหมาย
ทุกภารกิจที่ CMSA วางแผนในปี 2026 ล้วนเชื่อมโยงกับเป้าหมายใหญ่ที่สุดของโครงการอวกาศจีน นั่นคือการส่งมนุษย์ลงจอดบนดวงจันทร์ภายในปี 2030 การทดสอบและบินปฐมฤกษ์ของ Mengzhou-1 จะช่วยยืนยันว่าระบบยานอวกาศรุ่นใหม่พร้อมสำหรับภารกิจดวงจันทร์ ในขณะที่ภารกิจ 1 ปีของ Shenzhou-23 จะสร้างฐานข้อมูลทางการแพทย์ที่สำคัญ
นอกจากนี้ จรวด Long March-10A ที่จะใช้กับ Mengzhou-1 เป็นรุ่นย่อยของจรวด Long March-10 ที่จะใช้ในการส่งยานลงจอดดวงจันทร์ การบินปฐมฤกษ์ในปีนี้จะช่วยสะสมข้อมูลสำคัญก่อนที่จรวดรุ่นเต็มจะต้องเดิมพันกับภารกิจประวัติศาสตร์บนดวงจันทร์
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 CMSA ยืนยันว่าโครงการสำรวจดวงจันทร์ที่มีมนุษย์ควบคุมกำลังดำเนินไปตามแผน โดยระบุว่า 'ภารกิจของโปรแกรมสำรวจดวงจันทร์มีมนุษย์ดำเนินไปอย่างราบรื่น' ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีสำหรับนักดูอวกาศทั่วโลก
จีน vs สหรัฐฯ: การแข่งขันอวกาศรอบใหม่
ความเคลื่อนไหวของจีนในปี 2026 เกิดขึ้นในบริบทของการแข่งขันอวกาศระหว่างประเทศที่ทวีความเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ ในขณะที่ NASA กำลังเดินหน้าโครงการ Artemis เพื่อส่งมนุษย์กลับดวงจันทร์ จีนก็กำลังพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอวกาศของตนเองอย่างรวดเร็วและเป็นอิสระจากตะวันตกอย่างสมบูรณ์
การที่จีนสร้างสถานีอวกาศ Tiangong ของตนเองสำเร็จหลังจากถูกกีดกันออกจาก ISS และตอนนี้กำลังพัฒนายานอวกาศรุ่นใหม่และสร้างพันธมิตรอวกาศของตนเอง แสดงให้เห็นว่าจีนได้กลายเป็นมหาอำนาจอวกาศชั้นนำของโลกอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่ประเทศที่กำลังไล่ตามอีกต่อไป
นักวิเคราะห์หลายคนชี้ว่า หากจีนสามารถลงจอดบนดวงจันทร์ได้สำเร็จในปี 2030 ตามแผน มันจะเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ Apollo 17 ในปี 1972 และจะทำให้จีนกลายเป็นประเทศที่สองในประวัติศาสตร์มนุษยชาติที่สามารถส่งนักบินอวกาศลงจอดบนดวงจันทร์ได้
สถานีอวกาศ Tiangong: ศูนย์กลางวิทยาศาสตร์ที่กำลังเติบโต
ปัจจุบัน สถานีอวกาศ Tiangong มีลูกเรือของ Shenzhou-21 ประจำการอยู่ โดยนักบินอวกาศชุดนี้กำลังดำเนินการทดลองทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ ข้อมูลล่าสุดในเดือนมีนาคม 2026 ระบุว่าลูกเรือ Shenzhou-21 กำลังเดินหน้าทดลองด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง
สถานีอวกาศ Tiangong ที่สร้างเสร็จสมบูรณ์ประกอบด้วยโมดูลหลัก 3 ส่วนและมีพื้นที่อยู่อาศัยเพียงพอสำหรับนักบินอวกาศ 6 คนในช่วงการเปลี่ยนลูกเรือ จีนยังมีแผนเพิ่มโมดูลวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมในอนาคตเพื่อขยายขีดความสามารถการวิจัยของสถานี
ปี 2026 กำลังจะเป็นปีที่พิสูจน์ว่าจีนไม่ใช่แค่ผู้เล่นรายใหม่ในอวกาศ แต่คือมหาอำนาจที่กำลังกำหนดทิศทางของการสำรวจอวกาศยุคใหม่ ด้วยการบินปฐมฤกษ์ของ Mengzhou-1 และ Long March-10A การทดลอง 1 ปีในอวกาศ และการเปิดประตูรับนักบินอวกาศจากประเทศพันธมิตร โปรแกรมอวกาศมีมนุษย์ควบคุมของจีนกำลังก้าวหน้าด้วยความเร็วและขนาดที่ทำให้นักดูอวกาศทั่วโลกต้องจับตามอง หากทุกภารกิจในปี 2026 ดำเนินไปตามแผน จีนจะมีทุกสิ่งที่จำเป็นในมือเพื่อก้าวสู่การลงจอดบนดวงจันทร์ในปี 2030 และนั่นอาจเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่กำหนดชะตากรรมของมนุษยชาติในอวกาศมากที่สุดนับตั้งแต่ยุค Apollo